Emlak&Konut

İstanbul’un Hanları

İstanbul’un hanları yaşayan ticaret müzeleri olarak ve yıllara meydan okuyarak karşımızda duruyorlar. Hepsi korunaklı ve hayattan kopuk, bir o kadar da hayatın içinde… Üşenmeyip gezmenizi öneririz. Çok şey öğreneceksiniz.

Bir yerden bir yere giden yolcuların ve tüccarların barınması için yapılan yer’ olarak tanımlanır hanlar. Önce atların bağlandığı, insanların konakladığı hanlar daha sonra; depoları, atölyeleri ve ticaret yapan dükkanların yer aldığı yapılar olarak zamana direnmiş. 1460 yılında başlayan han inşaatları 20. yüzyılın başlarına kadar sürmüş. İstanbul hanları genellikle Eminönü-Unkapanı, Beyazıt-Sultanhamam, Beyazıt-Aksaray ve Haliç-Galata-Beyoğlu bölgelerinde yer alıyor. Özellikle tarihi yarımada bölgesinde yer alan hanların çoğu depo ve hangar olarak kullanılıyor.

Büyüğünden küçüğüne her hanın en önemli noktasında bir çay ocağı bulunuyor. Kapalıçarşı bünyesindeki Çukur Han, Çuhacı Han, Kızlarağası Han ve Yolgeçen Han’ın butik otele dönüşmesi projesi uzun bir süre konuşulmuştu.

Taşhan
Laleli Şehzadebaşı’nda bulunan Taşhan dizilerle meşhur olmuş bir han. 1763 yılında III. Mustafa döneminde yapılan Taşhan, yeniçerilerin askeri kışlası olarak hizmet vermiş. Han bünyesinde 72 oda bulunuyor. Günümüzde turistlere yönelik eşya satan mağazaların bulunduğu hanın avlusunda bir de kafe bulunuyor.

Büyük Valide Hanı
İstanbul’un en görkemli hanlarından Büyük Valide Hanı I. Ahmed’in eşi Kösem Mahpeyker Sultan tarafından inşa ettirilmiş. Handaki mescit de Kösem Sultan tarafından yaptırılmış. İki katlı olarak tasarlanan hanın ilk yapıldığı yıllarda 300 odası olduğu söyleniyor, günümüze ise 210 odası kalmış. Bir efsaneye göre Osmanlı döneminin en zengin kadınlarından Kösem Sultan gizli hazinesini bu hana gizlemiş. Büyük Valide Han, Eminönü’nde Çakmakçılar Yokuşu, Fırıncılar ve Nasuhiye Sokakları arasında bulunuyor.

Zincirli Han
Kapalıçarşı’da Mercan Kapısı’na yakın olan Zincirli Han günümüzde kuyumcular tarafından kullanılıyor. 18. yüzyılın sonlarında yaptırılan hanın kimin tarafından inşa ettirildiği bilinmiyor. Bordo renge boyalı hanın dantel gibi mimarisi gözlerden kaçmıyor.

Büyük Yeni Han
Büyük Yeni Han, Kapalıçarşı ile Mısır Çarşısı arasındaki Çakmakçılar Yokuşu’nda yer alıyor. Han, 1764 yılında III. Mustafa tarafından inşa ettirilmiş. İki avluya sahip üç katlı han, I. Dünya Savaşı’ndan sonra, işgal kuvvetlerinin karargahı olarak da kullanılmış. Gümüş ustalarıyla tanınan Büyük Yeni Han sarı duvarları fotoğrafla uğraşan herkesin iştahını kabartacak cinsten.

Ağa Han
Ağa Han Kapalıçarşı içinde, Yorgancılar Sokağı üzerinde yer alıyor. 18. yüzyılda inşa edilen hanın alt katları depo, üst katları dükkan şeklinde tasarlanmış. Hanın avlusunda yer alan tarihi çeşme ilk yapıldığı zamanları hatırlatan tek ayrıntı. Bugünlerde handa derici dükkanı gibi mağazalar görebilirsiniz.

Ali Paşa Hanı
18. yüzyılda Çorlulu Ali Paşa tarafından yaptırılan han, ilk yapıldığı haliyle günümüze kadar gelebilmiş. Osmanlı hanları için güzel ve etkileyici bir referans niteliğindeki hanın Uzun Çarşı ve Kıble Çeşme’ye bakan bölümlerinde aktif dükkanlar bulunuyor.

Astarcı Han
Yine 18. yüzyıla ait bir han. Kapalıçarşı Yağlıkçılar Caddesi üzerinde karşımıza çıkıyor. Zaman içinde geçirdiği bakım ve onarımlardan dolayı büyük değişime uğramış handa turistik eşya satan dükkanlar başrolde.

Tarihi Kürkçü Han
Mahmutpaşa Yokuşu’nda bulunan Kürkçü Han İstanbul’un en büyük hanlarından. Veziriazam Mahmut Paşa tarafından inşa ettirilen Kürkçü Han’ın iki adet avlusu bulunuyor. Döşemelik kumaştan perdeye her türlü ev tekstil ürünü burada insanların hizmetine sunulmuş. Özellikle yün konusunda doyuma ulaşmak isteyen insanların uğrak yeri.

Büyük Yıldız Han
1817 yılında Mahmutpaşa Yokuşu’nda inşa edilmiş bir han burası fakat inşa süreci hakkında bilgi bulmak neredeyse imkansız. Günümüzde hanın avlusunda tekstil üzerine çalışan birkaç mağaza görebilirsiniz. Hanın modern merdivenlerinin altındaki geçit Mahmutpaşa Yokuşu’na bağlanıyor. Bu geçitte hanın çay ocağı bulunuyor.

Büyük Yolgeçen Hanı
Büyük Yolgeçen Hanı, Kapalıçarşı’nın Beyazıt Kapısı’ndan girince Kalpakçılar Caddesi yer alıyor. İki katlı ve tek avlulu handa bugün çoğunlukla kuyumcu ve derici mağazaları bulunuyor. Şehrin en hareketli ve cıvıltılı hanlarından birisi.

Cebeci Han
Cebeci Han, Kapalıçarşı’nın en ünlü hanlarından birisi. Cebeci Han’da eskiden askerlerin savaşlarda korunmak için bedenlerine taktıkları ‘cebe’ isimli koruma elbiseleri üretiliyormuş. Buradaki orijinal dükkanların hepsinde o dönemden kalma bacalı ocaklar yer alıyor. 1894 yılındaki depremde yıkılmış olan Cebeci Han, ilk planına uygun bir biçimde yeniden inşa edilmiş.

Leblebici Han
16. yüzyılın ortalarında inşa edilmiş Leblebici Han, Tahtakale’de, Fincancılar Yokuşu’nda bulunuyor. Hanın kalbine dar bir koridordan geçerek ulaşıyorsunuz. Döküntü ve hüzünlü görüntüsünün altında dantel gibi işlenmiş bir yapı olduğunu fark etmeniz zor değil.

Çorlulu Ali Paşa Medresesi
Nargile kültürüyle ünlenen Çorlulu Ali Paşa Medresesi’nde sadece nargile içilmiyor. Hanın Beyazıt kapısından içeriye girdiğinizde otantik bir dünya bulacağınızı söyleyelim. Osmanlı vezirlerinden Çorlulu Ali Paşa’nın yaptırdığı bu medrese zamanında okuma imkanı olmayan ve İstanbul’a okumaya gelen 12-16 yaş arası çocukların konaklaması sebebiyle yaptırılmış.

Çuhacı Han
Çuhacı Han 1718-1730 yılları arasında Sadrazam Damat İbrahim Paşa tarafından yaptırılmış. Mahmutpaşa Yokuşu’nun başında Kılıççılar sokağı ile Çuhacı Han sokağı arasında yer alan han 1755 yılında büyük bir yangın atlatmış. Hanın ikinci katından bakınca muazzam bir Nuruosmaniye Camii manzarasıyla karşılaşacaksınız.

Nasıl gezelim!
Kapalıçarşı’da 20’den fazla han bulunuyor. Çarşının Beyazıt Kapısı’ndan Nuruosmaniye Kapısı’na doğru sırasıyla Yolgeçen Hanı, Sorguçlu Han, Baltacı Han, Rabia Han gibi hanlar bulunuyor. Örücüler Kapısı’ndan güneye doğru gidildiğinde ise Küçük Safran Han, Çukur Han, Cebeci Han, Evliya Han, Ağa Han, Bodrum Han gezilebilir. Çarşının Doğu kısmında ise Zincirli Han ve Varakçı Han yer alıyor. Nuruosmaniye Kapısı’ndan çıktıktan sonra soldan inip Çuhacı Han’a uğrayabilirsiniz. Mısır Çarşısı Ketenciler Kapısı’ndan Mahmutpaşa istikametine doğru çıktığınızda ise Sabuncu Han ve Leblebici Han gibi birçok tarihi yapıyı görebilirsiniz. Mahmutpaşa Yokuşu’nda da Kürkçü Han, Büyük Yıldız Han sizi bekliyor olacak. Mahmut Paşa Yokuşu’nun en başına dönüp bu kez Çakmakçılar Yokuşu’na girmeyi unutmayın. Bu yokuşta Büyük Yeni Han ve Büyük Valide Han isimli iki büyük han karşınıza çıkacak.

Hasan Paşa (Süpürgeciler) Hanı
Laleli’de bulunan Hasan Paşa Hanı, Seyyid Hasan Paşa tarafından 1740 yılında yaptırılmış. İnşa edildiği dönemdeki halini koruyamayan han son restorasyon çalışması ile biraz olsun kendine gelmiş.

Sepetçi Han
Bizans dönemine ait Sepetçi Han, Kapalıçarşı’nın Beyazıt çıkışında bulunuyor. Yapıldığı dönemde konaklama için kullanılan handa günümüzde 70 adet dükkan yer alıyor. Derici dükkanlarıyla meşhur Sepetçi Han bir zamanlar ayakkabıcı dükkanlarıyla ünlüymüş.

Kaşıkçı Hanı
Hem Mahmutpaşa Yokuşu hem de Tarakçılar sokağına açılan Kaşıkçı Han’ın 18. yüzyılda yapıldığına dair bilgiler mevcut. Şehirdeki birçok hana göre son derece bakımlı ve düzenli. Bugün handa farklı alanlarda hizmet veren iş yerleri bulunuyor.

Kızlarağası Hanı
18. yüzyılda yapılan Kızlarağası Hanı, Kapalıçarşı’nın kuzeyinde yer alan Tığcılar, Perdahçılar ve Tacirler sokağının çevrelediği yerde bulunuyor. Her ne kadar orijinal mimarisinde kayba uğradıysa da şehrin karakteristik hanlarından birisi.

Kuşakçı Han
19. yüzyılda yapılan handa adından da anlaşılacağı üzere kuşak imal ediliyormuş. Kapalıçarşı Örücüler Kapısı Sokağı’nda yer alan hanın girişinde toptancılar hizmet veriyor bugün. Kapalıçarşı’nın gizli güzelliklerinden birisi diyebiliriz onun için.

Küçük Çukur Han
Mimar Sinan’ın eserlerinden Rüstem Paşa Camii’yle komşu olan han mahkeme salonu olarak inşa edilmiş. Efsanevi Pala Kostüm de bu han içinde yer alıyor. Onun dışında genel olarak kapalı ve kaderine terk edilmiş dükkanların yer aldığı bir han olarak tanımlayabiliriz burayı. Diğer adı da Rüstem Paşa Hanı olan Büyük Çukur Han da, hemen Küçük Çukur Han’a komşuluk eden başka bir yapı.

Narmanlı Han
Tünel’de İsveç Konsolosluğu’nun karşısında bulunan Narmanlı Han görkemli bir tarihe sahip. 1831 yılında inşa edilen handa 1880 yılına kadar Rusya Büyükelçiliği hizmet vermiş. 1914 yılına dek Rus hapishanesi olarak kullanılmış. Narmanlı Ailesi’nin satın aldığı bina Narmanlı Yurdu olarak da hizmet vermiş. Bu yurtta Aliye Berger, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Bedri Rahmi Eyüboğlu gibi birçok isim ikamet etmiş. Han, şu sıralar büyük bir restorasyon çalışmasından geçiyor, sonuç ne olacak hep birlikte göreceğiz.

 

Yorum yap

Takip Edin!