Emlak&Konut

Doğaya kucak açan Balıkesir

Verimli toprakları, güzel iklimi, Marmara ve Ege denizlerine uzanan kıyılarıyla Balıkesir Türkiye’nin gözde şehirlerinden biri. Tarihi boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapan şehir, aynı zamanda ülkenin nufüs yoğunluğu en kalabalık ilk 20 ilinin arasında yer alıyor.

Balıkesir yöresi tarih öncesi dönemde, özellikle Kalkolitik çağın sonlarında Balkanlardan gelen göçmenlerin yerleşimine sahne olmuş. Kentin bilinen ilk sakinleri Mizi/Misi ismiyle anılan Misyalılar olmuş. Ancak bağımsız bir devlet kuramayan Misyalılar, Hitit, Frig, Pers, Büyük İskender ve Bergama Krallığı egemenliği altında yaşamışlar.

Bölge Hitit İmparatorluğu döneminde ise Assua ismiyle anılmış. M.Ö. 1200 yıllarında ortaya çıkan ve Troia’nın yıkılması ile başlayan deniz kavimleri göçüyle bölgeye Thrak boyları yerleşmiş. Demir Çağı olarak bilinen bu dönemin ortalarında hâkimiyet Lidya Devleti’nin elinde. Aynı dönem içinde ise kıyı bölgeler Grekler tarafından kolonize edilmiş. Bölge MÖ IV yüzyıldan sonra Pers istilasına sahne olmuş. Bu dönemde Misyalılar sık sık ağır vergilere tabi tutulmuş. Bölge, M.Ö. 334 yılından sonra ise Büyük İskender’in yani Makedonya Krallığı’nın egemenliği altına giriyor. Bu dönemde Balıkesir ili ve çevresi Mysia bölgesi olarak anılmaya başlamış.

Başlıca yerleşim yerleri ise; Sizik (Belkız), Lampeseak (Lâpseki), Pekot (Pergos), Miyopolis (Mihaliç), Artema (Gönen), Jaleya ( Sarıköy), Artas (Erdek) ve Panarmos (Bandırma) olmuş. Büyük İskender’in ölümü üzerine Bergama Krallığı hâkimiyetinde kalan bölge daha sonra Roma İmparatorluğu’nun Anadolu’daki ilk eyaleti olan Küçük Asya’ya bağlanır. Balıkesir bu dönemde kent kimliği kazanır.

İmparator Hadrianus’un (M.Ö. 117–138) Apias Pediun’da (Balıkesir Ovası) geçirdiği başarılı bir ayı avı sonrası, bu av anısına bir kent kurulmasını emretmiş. Kurulan kente İmparatorun ismine atfen Hdrianoutheria (Balıkesir) adı konulmuş.

Başkent Konstantiniye’yi (İstanbul) almak için yola çıkan Halife Muaviye döneminde bölge ilk kez İslamiyet ile tanışıyor. 1071 Malazgirt Savaşı ile birlikte Büyük Selçuklu Devleti tarafından ilk kez Anadolu kapıları Türkler’e açılıyor. İznik’i kendisine merkez seçen Süleyman Bey döneminde Sizik ve Aydıncık’a kadar ilerlenmişse de 1099’da haçlı seferi sonucunda Selçuklular Batı Anadolu’dan çekilmek zorunda kalmışlar. Bizans, tekrar bölgeye hâkim olmuş. Yinelenen Türkmen akınları, özellikle 1243 Kösedağ Savaşı sonrasında oluşan Moğol baskısıyla Batı Anadolu tekrar Türk egemenliğine girmiş; Selçuklu Devleti ise zayıflayarak otoritesini yitirmeye başlamış. Bu esnada Balıkesir ve çevresine beraberindeki büyük bir Türkmen grubu ile gelen Karesi (Kara İsa) Bey bağımsızlığını ilan ederek Karesi Beyliği’ni kurmuştur. (1296) Karesi Bey, Anadolu Selçuklu Devleti’nin nüfuzlu komutanlarından olup, bölge bu tarihten sonra onun ismiyle anılmaya başlamıştır.

Kuva-yi Milliye’nin ilk adımları Balıkesir’de atıldı

ÖNEMLİ BİLGİLER

  • Balıkesir ilinin nüfusu, 2013 yılı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre 1.162.761 kişidir.
  • Bölgenin geçim kaynakları büyük ölçüde tarıma dayalıdır. Körfez bölgesinin yapısı itibarıyla zeytincilik etkindir.
  • Türkiye’de yıllar itibarıyla önemi artan Rüzgar Enerjisi üretiminde Balkesir ili coğrafi konumu nedeniyle en büyük paya sahiptir. Türkiye’nin en büyük Rüzgar Enerji Santrali Balkesir ilinde 2013 yılında faaliyete geçmiştir.
  • Balıkesir; Karesi, Altıeylül, Bandırma, Edremit, Gönen, Ayvalık, Burhaniye, Bigadiç, Susurluk, Dursunbey, Sındırgı, İvrindi, Erdek, Havran, Kepsut, Manyas, Savaştepe, Balya, Gömeç ve Marmara olmak üzere 20 ilçeye sahip.

Balıkesir; Marmara ve Ege Denizi’ndeki adaları ile yaz dönemi içerisinde deniz turizminin yoğun yaşandığı bir turizm cazibe merkezidir

Orhan Gazi, Karesi Beyliği topraklarını Osmanlı’ya katar. Orhan Gazi Karesi’yi merkeze bağlı sancak haline getirip oğlu Şehzade Süleyman’ı buraya sancak beyi olarak tayin eder. Kuruluş aşamasındaki Osmanlı Devleti, Karesi Beyliği’nin askeri gücünün yanı sıra özellikle güçlü donanmasıyla gücüne güç katıyor. Ele geçirilen bu bölgelerde emniyeti tesis edip, türkleşmesini ve islamlaşmasını sağlamak için genellikle Karesi’den gönderilen Türkler; Serez, Selanik, Drama, Kavala gibi muhtelif yerlere yerleştirilmişler. 1402 Ankara Savaşı sonrası Timur’un Anadolu’dan çekilmesi ve Çelebi Mehmed’in hükümdar oluşuna kadar, yaşanan taht kavgaları ve Fetret Devri ülkeyi zor durumda bırakmıştır. Yükselme devrinde tekrar huzura kavuşan Karesi güçlü donanmasıyla 1453’te, fethedilmesi Hz. Muhammed tarafından müjdelenen İstanbul`un alınmasında önemli rol üstlenmiş. Beylik topraklarının Orhan Gazi tarafından ilhak edilip, oğlu Şehzade Süleyman’ı kente şehzade olarak tayin edişinden 1816’ya kadar geçen süreçte Karesi, ‘Anadolu Eyaleti’ne bağlı sancak olarak kalmış. 1864 yılında çıkarılan ‘Teşkil-i Vilayet’ yasası ile eyaletler kaldırılıp ‘vilayet’ sistemine geçilir. Balıkesir bu dönemde sancak olarak Hüdavendigar vilayetine bağlanmıştır. Sonraki, 1881-1888 arası dönemde yeni bir düzenlemeyle Hüdavendigar Vilayeti’nden ayrılan Karesi bu kez müstakil vilayet olup bir Vali tarafından idare edilmeye başlamış. Sekiz yıl kadar vilayet olan Karesi; 1808–1909 yılları arası Hüdavendigar’a bağlı sancak, 1909–1922 arası ise müstakil liva haline getirilmiş.

Kaynak: Balıkesir Büyükşehir Belediyesi

Yakın tarih

1914-1918 arasındaki 1. Dünya Savaşı’na giren Osmanlı Devleti savaştan yenik çıkınca İtilaf Devletleri bu durumu fırsat bilerek işgallere başlar. İzmir’in işgalinin ardından Ayvalık’tan başlamak üzere Balıkesir’e ulaşırlar.

Ali Fuat Paşa

Tüm bu gelişmeler sonucu Balıkesir’de bugün Kuva-yi Milliye Müzesi’nde yer alan okuma salonu ve Alaca Mescid’de toplantılar düzenlenerek, Kuva-yi Milliye’nin ilk kıvılcımı bu ibadethanede atılır. Batı Anadolu’da Balıkesir, millî direnişin merkezi durumuna geldi. Yunan istilası karşısında ayrı ayrı bölgelerde harekete geçen milli direniş güçleri arasında görüş birliği sağlamak amacıyla girişimlerde bulunuldu. Bunun için Balıkesir’de kongre düzenlendi. 26-30 Temmuz 1919 tarihleri arasında toplanan Birinci Balıkesir Kongresi’nde, Batı Anadolu’daki Kuva-yi Milliye birliklerinin bir komuta altında toplanması, örgütlenmenin güçlendirilmesi kararı alındı. Bu çalışmalar sonucunda Ayvalık’tan başlayıp Soma, Akhisar, Salihli ve Nazilli’nin batısına kadar olan bölge üzerinde millî bir cephe oluşturuldu. Sivas Kongresi’nde ülkenin içinde bulunduğu durum incelenirken Batı Anadolu’daki cepheler üzerinde de önemle durulmuştu. Ankara’da bulunan 20. Kolordu Kumandanı Ali Fuat Paşa bu cephelerin birleştirilmesi için kongreye bildiri sunmuştu. Bunun sonucunda alınan bir kararla Ali Fuat Paşa, Batı Anadolu’daki Kuva-yi Milliye Kumandanlığı’na getirildi. Böylece Batı Cephesi kurulmuş oldu. Mustafa Kemal önderliğinde Yunan işgali durdurulur ve şehir 6 Eylül’de düşman işgalinden kurtulur.

Cumhuriyet’in ilanı sonrası 1926’da Meclis tarafından alınan, ‘hanedanlara ait vilayet isimlerinin kaldırılması’ kararı gereğince Karesi ismi değiştirilerek, yerine Balıkesir kullanılmaya başlanmıştır. Günümüze kadar il olarak gelen şehir, yaşanan tüm zorluklara rağmen, Osmanlı Devleti zamanında özellikle batı Anadolu’nun iskanında, İstanbul’un alınmasında; Kurtuluş Savaşı’nda Kuva-yi Milliye’nin kuruluşu ve savaşta büyük önem taşıyıp; günümüzde ticaret ve ekonomisi ile Türkiye Cumhuriyeti için önde gelen şehirlerden biri olmaya devam ediyor.

Saat Kulesi
Balıkesir’in simgesi olan bu eser, Balıkesir Mütesellimi Giridlizâde Mehmet Paşa tarafından, 1843 yılında Galata Kulesi’ne benzer şekilde silindirik planda inşa edilir ancak Balıkesir’de meydana gelen 1898 depremiyle yıkılır. Yapı bugünkü dört köşeli, baldeken tarzı külahlı halini, 1901’de ünlü Karesi Mutasarrıfı Ömer Ali Bey döneminde alır. Bütün Balıkesir fotoğraflarında yer alan saat kulesi, hala çalıştırılıyor.

Balıkesir’de tarihin izlerini takip edin

Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Balıkesir’de görülmesi gereken onlarca tarihi yapı mevcut

Zağnos Mehmet Paşa Camii
Cami, imarethane, hamam, türbe, muvakkithane, muallimhane ve bedestenden oluşan yapılar topluluğu, şehrin en büyük külliyesi olarak öne çıkıyor. Cami, külliye ile birlikte II. Murat’ın damadı, Fatih Sultan Mehmet’in ise ünlü veziri ve kayınpederi Zağnos Paşa tarafından 1461 senesinde yaptırılır. Zağnos Paşa ayrıca külliyeye gelir olarak emlak, akar ve Pamukçu Kaplıcaları’nı bağışlamış. 1898 depremi sonrası kullanılamaz hale gelen yapı, dönemin ünlü Mutasarrıfı Ömer Ali Bey tarafından bugünkü kareye yakın dikdörtgen planında yeniden inşa edilir.

Karesi Türbesi
Selçuklu Devleti’nin ünlü kumandanlarından biri ve Karesi Beyliği’nin kurucusu olan Karesi Bey için inşa edilen türbenin ilk yapım tarihi bilinmiyor. Türbe, bugünkü çeyrek daire planlı halini ise 1922 yılında Belediye Reisi Hayrettin Bey tarafından alıyor. Türbenin içinde, Karesi Bey’in kabrinin yanında beş sanduka daha yer alır, bunların Karesi Bey’in çocukları ya da aile efradına ait olduğu düşünülüyor.

Gezelim görelim

Balıkesir, doğal güzellikleriyle her yıl yerli yabancı birçok turist ağırlıyor. Balıkesir’de yapılabilecek aktiviteler için size kısa bir rehber hazırladık

Yıldırım Camii (Eski Camii) ve Külliyesi
Yıldırım Mahallesi’nde yer alan Cami, Balıkesir’in en eski Osmanlı yapıtıdır. Çeşitli kaynaklardan ve vakfiyesinden 1388’de Yıldırım Bayezid tarafından yaptırıldığı anlaşılmış. Oldukça büyük bir avlu içerisinde Medrese ve imaret ile birlikte külliye durumundadır. 1818’de ve 1897 depreminden sonra onarım görmüş.

Kentteki ilk Osmanlı eseri olmasının yanında; ilk ve tek ‘Selaatin’ yani padişahın yaptırdığı cami olmasıyla da büyük önem taşıyor. Burası, 1461 yılında Paşa Camii inşa edilinceye kadar kentin en büyük camisi olmuştur.

Kuva-yi Milliye Müzesi
Milli mücadele dönemi çalışmalarının da karargahı olan bu eski bina, 1996 yılında Milli Mücadele’yle ilgili eserler ve etnografik eserlerin sergilendiği bir müze olarak hizmete sunuldu.

Bandırma Arkeoloji Müzesi
1989 yılında Bandırma Belediyesi’nden alınan arsayla Bandırma Müzelerini Yaptırma ve Yaşatma Derneği tarafından yaptırılan Müze’de, Daskyleion ve Kyzikos antik kentlerinden çıkan nesneler sergileniyor.

Balıkesir’de deniz sporları
Ayvalık’taki Ayvalık Setur Marina ile Sadan Yat Çekek Yeri, Burhaniye’deki Yat Limanı ve kıyı şeridinde bulunan çeşitli balıkçı barınakları ile yat turizmi açısından da önemli bir konumdadır. Sörf, yelken ve dalış sporları açısından da Balıkesir kıyıları uygun koylara sahiptir. Ayvalık, Burhaniye, Erdek ve Altınoluk’ta yelken kulüpleri tarafından yapılan faaliyetler ile il kıyı şerinde dalış etkinlikleri gerçekleştirebilirsiniz. Ayvalık su altı zenginlikleriyle birçok dalış noktası barındırarak bölgede öne çıkıyor.

Kaz Dağı Milli Parkı
Edremit’te yer alan parkta Kaz Dağları’nın tertemiz havasını solumak yaşama sevincinizi artıracak.

Milli park içinde Şahinderesi Kanyonu yer alırken, bölgede sayısız ağaç ve bitki türü yetişir. Kaz Dağları’nın bu muhteşem doğasında kamp ve doğa yürüyüşleri yapabilirsiniz.

Antandros Antik Kenti
Edremit ilçesinde yer alan antik kent Antandros’un tarihi MÖ 7. ve 8. yüzyıllara kadar dayanmaktadır. Arkeolojik kazı çalışmalarının günümüzdede devam ettiği kentte, tarihe ilgi duyan herkesin ziyaret etmesini öneririz.

Ayvalık
Balıkesir’in Ege’ye kıyısı olan ilçesi Ayvalık, doğal güzelliklerinin yanında ismini verdiği tostuyla da ünlü. Balıkesir’e yolunuz düşerse Ayvalık’ın ünlü sahillerinde Ayvalık tostunu denemeden dönmeyin.

Hasan Boğuldu/Sütüven Şelalesi Piknik Alanı
Birçok efsaneye sahip Hasan Boğuldu, Kazdağı Milli Parkı sınırları içerisinde, Edremit’in Zeytinli beldesi yakınlarında yer alıyor. Yine aynı alandaki Sütüven Şelalesi de bölgenin içinde. Piknik alanında doğanın tadını çıkarmanız için harika bir yer.

Cunda Adası
Ayvalık’a bağlı Cunda Adası da Balıkesir’de görülmesi gereken yerlerin başında geliyor. Cunda Adası’nın en güzel manzarasına sahip Aşıklar Tepesi’ne çıkarak Ayvalık ve çevre adaların manzarasını seyredebilirsiniz.

Kapıdağ Yarımadası
Kapıdağı Yarımadası aslında antik çağda bir adaymış. Kıyıya çok yakın olduğundan zaman içinde dolarak yarımadaya dönüşmüş. 20’den fazla yerleşim yeri bulunan yarımada, sırf manzarası için bile görülmesi gereken bir lokasyon olarak listeye giriyor.

Manyas Kuş Cenneti
Kuş Cenneti Milli Parkı olarak da anılan Manyas Kuş Cenneti, Balıkesir’in en çok ziyaret edilen yerlerinden biridir. 1939 yılında keşfedilen, Bandırma ve Gönen arasında kalan bu park, 266 adet kuş türüne ev sahipliği yapıyor.

Balıkesir mutfağı

Balıkesir’in, hem Ege hem Marmara bölgesinde yer alması, yöre mutfağına zenginlik katarak, özgün yemeklerin doğmasına olanak sunmuştur

Höşmerim
Balıkesir deyince aklımıza gelen ilk yemeklerden biri, peynir tatlısı olan höşmerimdir. Peynir ve irmiğin birleşiminden oluşan tatlı, Balıkesir’den tüm Türkiye’ye yayıldı.

Susurluk Ayranı
Balıkesir’in bir ilçesi olan Susurluk’un en bilinen lezzeti Susurluk ayranı. Ayranlar doğal, katkısız sütlerden hazırlanan yoğurtlarla yapılıyor.

Ayvalık Tostu
Sosis ve salamların ince ince julyen doğranıp, kaşar peyniri, salatalık turşusu ve domatesle buluştuğu bu lezzet Balıkesir’e özgü yemeklerden biri

Bigadiç güveci
Bigadiç güvecini diğer güveçlerden ayıran en önemli özelliği yapımında oğlak eti kullanılması. Kaynamış kemik suyu, domates ve biberle pişirilen oğlak eti, toprak güveçte pişiriliyor.

Tirit
Ekmekler ufak ufak doğranıp üzerine tavuk suyu gezdirilir. İçinde domatesler bulunan suda haşlanmış tavuklar ekmeklerin üzerine yerleştiriliyor. Tiritin püf noktalarından biri de tereyağı kullanımı…

Peynirli patlıcan
Balıkesir’in yöresel lezzeti peynirli patlıcanın yapımında Manyas peyniri kullanılıyor. Soyulan patlıcanlar, yuvarlak kesiliyor, iki patlıcan halkası arasına Manyas peyniri koyuluyor. Bir kürdan yardımıyla tutturulan patlıcan-peynir ikilisi, kızgın yağda kızartılıyor. Yöre halkı yemeğin üzerine sarımsaklı domates sosu dökerek servis ediyor.

Sura
Kuzu ya da oğlak etiyle pişirilen suranın içinde, kuzu ciğeri, pirinç, çam fıstığı, kuş üzümü gibi birçok malzeme ve bolca da baharat bulunuyor. İçinde bolca et bulunması nedeniyle de daha çok Kurban Bayramı zamanlarında yapılıyor.

Balıkesir mantısı
Klasik mantılardan uzak olan Balıkesir mantısı tavuk ve suyu ile pişiriliyor. Hamuru içine bir şey koymadan, dört tarafından kapatılıp fırınlanıyor, ardından tavuk suyunda haşlanıyor. Üzerine tavuk etleri ve haşlanmış nohut dökülüyor. Sarımsaklı yoğurtla servis ediliyor.

Düğün çorbası
Haşlanmış nohut, tereyağı, un ve arpa şehriyenin birlikteliğinden doğan Balıkesir usulü düğün çorbası, yöreye özgü çorbalardan biri.

Mafiş tatlısı
Şerbetli bir hamur tatlısı olan mafiş, hamurlara fiyonk şekli verilmesiyle farklılığa kavuşuyor. Yağda kızartılan hamurlara daha sonra soğuk şerbet dökülüyor. Şerbetini iyice çekince servise hazır hale geliyor.

Zerde
Osmanlı’dan beri hala oldukça rağbet gören zerde, kızamık şekeri, gül suyu, karanfil, tarçın ve pirinçle yapılıyor.

Yorum yap

Takip Edin!