Emlak&Konut

Konut hesabında devletin katkısı genişliyor

2015 yılından bu yana uygulanmakta olan konut hesabının yaygınlaşabilmesi için devletin katkısı genişliyor, yeni teşvikler geliyor. Konut Hesabı sorumluluğunun Hazine Müsteşarlığı’na geçmesi de hesabın yaygınlaşmasını sağlayacak.

Çalışanları tasarruf ve konut edinmeye yönlendirmek için 2015 yılında itibaren uygulanmakta olan konut hesabını cazip hale getirmek adına yeni düzenlemeler gündemde. Konut hesabı için yapılan devlet katkısı yüzde 20’den 25’e çıkarılırken, hesapta biriken parayla alınan konutlara da tapu harcında indirim uygulanacak. Konut hesabına yatırılan mevduattan elde edilecek faiz gelirinden yüzde 10 stopaj alınmayacak. Çalışanları tasarrufa yönlendirmek ve konut almak için vatandaşı para biriktirmeye özendirmek amacıyla 2015 yılında konut hesabı uygulaması başlatıldı. Devletin, en az üç yıl para biriktirenlere yüzde 20 oranında katkıda bulunması öngörüldü. Katkının üst sınırı ise 15 bin lira olarak belirlendi. Üç yıla yakın devam eden uygulamada Türkiye genelinde konut hesabı açanların sayısı 12 binin altında kaldı.

Tapu harcında indirim

Konut hesabında 80 bin lira para biriktirenlere, devlet 20 bin lira katkıda bulunacak. Hesabında 60 bin lira biriktiren 15 bin lira katkı alacak. Eski sistemde 15 bin lira devlet katkısı alabilmek için 75 bin lira biriktirmek gerekiyordu. Gayrimenkul alımlarında alıcı satıcı binde 20’şer oranında tapu ödüyor. 200 bin lira değerindeki bir konut için satıcı 4 bin lira tapu harcı ödemek zorunda. Eski sistemden farklı olarak yeni sistemde konut hesabında para biriktirenlerin konut alımlarında tapu harcında indirim yapılacak. Bu konuda Bakanlar Kurulu’na, tapu harcını sıfıra kadar indirme konusunda yetki verilecek. Alıcının ödeyeceği tapu harcı oranının aşağı çekilmesi veya hesapta biriktirilen para ve devlet katkısı tutarına kadar olan kısımdan tapu harcı alınmaması konusu olacak. Bir yıldan uzun vadeli mevduat faizlerinden yüzde 10 oranında stopaj alınıyor. Bakanlar Kurulu kararıyla konut hesabına yatırılan paradan elde edilen faiz gelirinde stopaj oranı sıfırlanacak. Öte yandan torba yasa tasarısıyla birlikte konut hesabının sorumluluğu Hazine Müsteşarlığı’na geçerken yurt içi tasarrufları artırmak için çabalayan Hazine Müsteşarlığı yönetiminde konut hesabının yaygınlaşması bekleniyor.

Düşük faizle kredi

Yeni sistemde Hazine Müsteşarlığı bankaların sisteme sahip çıkmalarını sağlamak için bazı düzenlemeler yapacak. Bankalar tasarruf aşamasında düşük faiz uygulayacaklar, ancak birikimle birlikte konut alımı sırasında düşük faizle kredi kullandırabilecekler. Kredinin faizi, tasarruf süresine bağlı olarak değişebilecek. Mevcut sistemde konut hesabı için verilen 15 bin liralık devlet katkısının tamamını alabilmek için 60 ay para biriktirmek gerekiyor. Para biriktirme süresi 48-59 ay arasında olanlar yüzde 18 oranında (azami 14 bin lira); 36-47 ay arasında para yatıranlar ise yüzde 15 oranında (13 bin lira) devlet katkısı alabilecek. Mevcut uygulamadaki gibi yeni sistemde de kademeli oran ve azami ödeme tutarları belirlenecek. Uzun süre para biriktirenler hem devlet katkısından maksimum düzeyde yararlanacak, hem de düşük faiz oranıyla konut kredisi kullanabilecek.

Ayda bin 333 TL

Devlet katkısından maksimum düzeyde yararlanabilmek için gerekli olan 80 bin lirayı 60 ayda biriktirmek isteyenlerin bugünden itibaren ayda bin 333 lira para yatırmaya başlamaları gibi bu paranın bir kısmını peşin olarak hesaba yatırıp kalan tutarı aylık daha düşük taksitler halinde yatırmaları da mümkün. Diğer bir seçenek de önce düşük tutarlarda yatırıp sürenin sonuna doğru limiti tamamlayıncaya kadar artırmak. Azami devlet katkısı olarak öngörülen 20 bin liralık tutar 2018 yılı için geçerli olan rakam. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında (YDO) artırılacak. Örneğin, son 5 yılda toplam YDO yüzde 43.6 olarak gerçekleşti. Önümüzdeki 5 yılda da YDO aynı düzeyde gerçekleşirse, 80 bin lira biriktiren 28 bin 700 lira devlet katkısı alabilecek.

Eski hesaplara da 20 bin lira katkı geçerli

Eski yasa kapsamında açılmış bulunan konut hesapları ile ilgili koşullar aynen korunacak. Katılımcılar isterlerse yeni kanuna tabi olabilecek. Yeni kanuna istinaden çıkarılacak Bakanlar Kurulu kararındaki koşulları yerine getirenler 15 bin lira yerine 20 bin liraya kadar katkı alabilecek.

Azami devlet katkısı olarak öngörülen 20 bin liralık tutar 2018 yılı için geçerli olan rakam. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında (YDO) artırılacak

Kamu sektörün taleplerini dikkate alıyor

Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Feyzullah Yetgin: “Bu tür teşvikler belli bir kesimin talebini karşılıyor. O anlamda olumlu buluyorum. Başka modeller de var, yapı sandıklarının kurulması gibi. Almanya’da başarılı şekilde uygulanan bir model. Bunu da bekliyoruz. Arz talep noktasında gelir katmanlarına göre bakıldığında alt gelir grubu için güzel bir destek. Talebi karşılamak ve desteklemek lazım. Kamu, sektör olarak talepleri dikkate alıyor. Gayrimenkul sertifikası, sukuk gibi enstrümanların artması gerek. Uygulamaya da geçmek lazım, yavaş yavaş uygulama da başladı.”

İş GYO Genel

Müdürü Turgay Tanes: “Arsa maliyetleri, inşaat maliyetlerinin yüksekliği gibi nedenler alt gelir grubunun eve ulaşımını zorlaştırıyordu. Ancak konutta devlet desteğine oransal olarak bakıldığında önemli bir oran. Teşvik edici… Yeniden konut hesabı için hatırlatıcı olacak. Başka teşviklerle de yararlı olacak. Orta ve alt gelir grubu için faiz oranları, maliyetler gibi nedenlerle alım zorlaşıyor. Desteklerin artmasının yanında bir yanda gayrimenkul sertifikalarının yaygınlaştırılması ve konuttaki KDV’lerin düşürülmesi ile desteklenmesi gerekiyor. Maliye Bakanı Naci Ağbal, sektörü iyi tanıyor. Sektör için olumlu adımlar atıldı. İlk kez ev alanlar için özellikle özendirici olacak. Tasarruf ve teşviklerin daha geleceğim ümit ediyorum.” İstanbul İnşaatçılar Derneği (INDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nazmı Durbakayım: “Vatandaşı ev sahibi yapmaya yönelik her teşvikin arkasındayız. Devletin verdiği teşviki artırması güzel fakat mevcut konut fiyatları göz önüne alındığında 20-25 bin liralık destekle birlikte konut fiyatlarını ucuzlatacak teşviklerin daha iyi olacağını düşünüyoruz. Bu düzenleme daha çok alt gelirli grubun Anadolu’dan ev satın alımında faydalı olur. Ancak İstanbul, İzmir gibi kentlerde çok getirisi olmaz.”

Yapı Tasarruf Sandığı Sistemi de gündemde

Her geçen gün yeniliklerin kapıyı çaldığı konut sektöründe kendinden bahsettirecek bir düzenleme olan Yapı Tasarruf Sandığı sistemi de gündemde. Söz konusu sistemle düşük ve orta gelir grubunun daha düşük faizle konut sahibi olması planlanıyor. Yetkililer tarafından yakın zamanda hayata geçirilmek istenen sistemde ev almak isteyen ile anlaşmalı olan kurum arasında sözleşme yapılacak, böylelikle kredi faizleri sabitlenecek. Bu faizler de piyasa koşullarından bağımsız olacak, düşük faizli kredi kullanılacak. Yapılan sözleşmede belirlenen tarihe kadar ev almak isteyen kişi belirli aralıklarla her ay kuruma prim öder. Bu süre bitmiş ve istenilen tutar da biriktirilmişse kredi kullanmaya kişi hak kazanır ve devlet katkısından faydalanır. Belirlenen kredi ise sözleşmede belirlenen tutar üzerinden değerlendirilir. Süre bitiminde eğer faiz oranı piyasanın üzerinde ise ev sahibi olmak isteyen kişi birikimini alarak düşük faiz oranına geçebilir. Ayrıca piyasa faiz oranlarının sözleşmede belirtilen yapı tasarruf kredisi oranlarının altına düşerse ev almak isteyen kişi kendi isteği ile sistemden çıkabilir ve standart konut kredisine dönebilir.

Ezgi Kızıl

Yorum yap

Takip Edin!